İhracat siparişinde asıl soru bardak değil, o bardağın araca nasıl gireceğidir. Bir koliye kaç adet girdiği, kolinin dış ölçüsü ve araca kaç koli sığdığı bilinmeden ne sipariş büyüklüğü ne de teslim planı oturur. Katalogda bu üç değer, verisi elimizde olan kalemlerde ürün sayfasında yayımlanır; aşağıda ihracat ve lojistik hesabının nasıl kurulduğunu, teslim şeklinin neye göre seçildiğini ve gümrükte hangi bilgilerin isteneceğini örneklerle açıyoruz.
Koliden konteynere giden hesap
Zincir koli içi adetle başlar, konteyner kapasitesiyle biter. Somut bakalım: 7 oz kalemde bir koliye 3.000 bardak girer ve 40' HQ konteynere 700 koli yüklenir; bu, tek konteynerde 2.100.000 adet demektir. Aynı kalem 20' HQ ile 300 koliye, TIR ile 792 koliye iner. 12 oz kalemde koli 2.000 adettir, 40' HQ 800 koli alır ve toplam 1.600.000 bardak eder.
Büyük boylarda tablo hızla değişir. 14 oz kalemde koli 1.000 adede düşer, 40' HQ 750 koli aldığı için konteyner 750.000 bardakta kapanır; 20' HQ 310, TIR ise 792 koli taşır. Küçük uçta 4 oz kalem 3.000'lik kolilerle 40' HQ tarafında 900 koliye kadar çıkar. Sipariş büyüklüğünüzü bu basamaklara oturttuğunuzda yarım kalan hacim ödemekten kurtulursunuz. Rakamların yayımlanmadığı kalemlerde tahmin yürütmüyoruz; o gruplarda paketleme planı talebiniz üzerine hesaplanıp yazılı gönderiliyor.
Palet: hesabı sadeleştiren ara basamak
Asgari sipariş 3 palettir (60 koli); PET tarafında asgari bir tam tırdır. Karton ürünlerde, fabrikanın o günkü üretim durumu ve yoğunluğuna göre bunun altı da konuşulabilir — parsiyel düşünüyorsanız yine de sorun, birlikte bakarız. Kargoyla ürün göndermiyoruz. On koli, yirmi koli gibi partiler kargo hattında hem zarar görür hem masrafını çıkarmaz; mal aracınıza fabrikada yüklenir. Kargoya verdiğimiz tek şey numunedir. Termin siparişin boyuna, baskılı olup olmamasına ve fabrikanın o dönemki yüküne göre değişir; kesin gün teklifle birlikte yazılı verilir.
Teslim şekli: EXW, FCA, FOB, CIF, DAP
Teklif, yükün tipine göre belirlenen teslim şekliyle hazırlanır. EXW'de mal çıkış noktasında hazır edilir, yüklemeden sonrasını kendi taşıyıcınız yürütür. FOB'da işlem, malın çıkış limanında gemiye teslimine kadar bizim tarafımızda kalır. CIF'te varış limanına kadarki taşıma ve sigorta teklife girer; DAP'ta ise mal bildirdiğiniz adrese kadar getirilir.
Pratikte en sık uygulanan düzen FCA'dır: aracı siz gönderirsiniz, yüklemeyi Başakşehir'deki tesiste biz yaparız. EXW ile arasındaki fark tam olarak budur — EXW'de yükleme alıcının sorumluluğundadır, biz yüklemeyi üstleniriz. Talebinizde yükün parsiyel mi tam tır mı olduğunu yazmanız yeterli.
Hangi terimin geçerli olduğunu yükün tipi belirler. Parsiyel yüklemede teslim EXW'dir: malı çıkışta hazır ederiz, konsolidasyonu ve taşımayı sizin nakliyeciniz yürütür. Tam tır yüklemesinde DAP da mümkündür — taşımayı biz organize eder, malı bildirdiğiniz adrese kadar getiririz. Aradaki olağan düzen FCA'dır: aracı siz gönderirsiniz, yüklemeyi fabrikada biz yaparız.
Hangisinin size uyduğu çoğunlukla iki şeye bakar: varış ülkesinde kendi acenteniz var mı ve gümrüğü kim çözecek. Türkiye'den düzenli alım yapan ithalatçılar genelde kendi navlun anlaşmasını kullandığı için ilk iki seçeneğe yöneliyor; ilk siparişini veren alıcı ise kapıya kadar teslim edilen bir plan tercih ediyor. Yükün tipini ve varış adresini formdaki alandan bildirin, teklif ona göre kurulur. Sınırda kalan bir yükte aynı sipariş için iki seçeneği yan yana çıkarabiliriz; hangi noktaya kadar bizim, nereden sonra sizin sorumluluğunuzda olduğunu görerek karşılaştırırsınız.
Gümrük kodu ve sevk evrakı
Her kalemin GTİP karşılığı ürün sayfasında yazılıdır: karton gövdeler ve karton kaplar için 4823.69, şeffaf gövdeler için 3924.10, onların kapakları için 3923.50 kullanılır. Bu kodu ithalat tarafındaki gümrük müşavirinize sipariş kesinleşmeden iletmeniz, varış ülkesindeki vergi ve kısıtlama sorgusunu önceden yapmanızı sağlar.
İhracat ve lojistik evrak sırası şöyle işler: onayladığınız tekliften proforma çıkar, ödeme sonrası üretim programa girer, yükleme aşamasında ticari fatura ile çeki listesi düzenlenir. Menşe ya da dolaşım belgesi gerekip gerekmediği varış ülkesine ve geçerli teslim şekline göre değişir; hangi ülkeye hangi belgenin çıkacağını teklif yazışmasında yazılı bildiriyoruz, sitede genel geçer bir liste vermiyoruz. Alıcının kendi ülkesindeki ithalat kurallarını erkenden sorması, sipariş kesinleştikten sonra çıkan sürprizleri de ortadan kaldırır.
Parsiyel sevkiyat mı, tam konteyner mi
Bir konteyneri tek başına dolduramayacak adetlerde parsiyel yükleme gündeme gelir: mal, aynı hatta giden başka yüklerle birlikte taşınır. Bu yol küçük ve deneme siparişlerinde işe yarar, ancak elleçleme sayısı arttığı için kolilerin sıkı paketlenmesi ve palet planının baştan yapılması gerekir. Tam konteynerde ise yükleme tek elden yapılır, kapı mühürlenir ve varışa kadar ek aktarma olmaz.
Karışık liste veren alıcılarda hesap tek kalemin tablosundan okunmaz. Farklı boyları, kapakları ve yiyecek kaplarını aynı yüklemede topluyorsanız her satırın koli hacmi ayrı ayrı toplanır; koli verisi henüz yayımlanmayan kalemlerde paketleme planını talebiniz üzerine çıkarıyoruz. Aynı konteynerde birden çok GTİP bulunacağı için beyanın da satır satır ayrılması gerekir. Karışık listeyi baştan adetleriyle göndermeniz, hangi kalemin hacmi doldurduğunu ve nereyi kısarak yer açabileceğinizi birlikte görmemizi sağlar.
İhracat ve lojistik yükleme planını sizin adınıza kurmamız için üç şey yeterli: kalem listesi, adetler ve teslim ülkesi. Teklifte fiyatın yanında paketleme bilgisi, tahmini hacim ve termin birlikte döner; sipariş onaylandıktan sonra yükleme haftası çıkış öncesinde ayrıca teyit edilir.
Önce numune isteyin
Kimse fotoğrafa bakarak 60 kolilik siparişe girmez. Sipariş öncesi numune talep edebilirsiniz: hangi kalemleri değerlendirdiğinizi ve düz mü yoksa kendi baskınızla mı istediğinizi yazmanız yeterli. Düz ürünler katalog stokundan çıkar; baskılı numune klişe gerektirdiği için teklif aşamasının değil siparişin parçasıdır. Hangi kalemin hazır olduğu ve gönderim şartları aynı teklifte yazılı olarak bildirilir.
İhracat ve lojistik pratikte: alıcıların çoğu kendi aracını gönderiyor
Fabrikadan çıkışın olağan yolu konteyner değil TIR ve alıcıların çoğu bunu kendisi ayarlıyor: Başakşehir'deki tesiste kendi nakliyecisiyle yükleme yapıyor. Sebebi açık — kendi hattında düzenli navlun bağlayan alıcı, bizim vereceğimiz fiyatın altını buluyor; üstüne göreceği bir pay eklemektense bunu söylemeyi tercih ediyoruz.
FOB veya CIF isterseniz organize ediyoruz ve teklifte iki rakamı da görürsünüz. Avrupalı alıcı için karayolu asıl avantaj: Almanya, Romanya, Bulgaristan ve Macaristan denizle haftalar değil karayoluyla günler uzaklıkta; parsiyel yük dolu konteyner beklemeden çıkabiliyor.
Yükleme fabrikamızda yapılır ve fotoğraflanır. Aracınız Başakşehir'deki tesise gelir, yükleme ve mühürleme kayda alınır, araç yola çıkmadan görüntüler doğrudan size gönderilir. Seri sevkiyatı kargo hattıyla göndermiyoruz: bardak koli içinde ezilmeye açık bir üründür ve elleçlemeyi kendi tesisimizde tutmayı tercih ediyoruz.